Түшкіру мен тұмау — аллергия ма, әлде суық тию ме?

Көктем — бұл жоғарғы тыныс жолдарының инфекцияларының маусымы ғана емес, сонымен қатар түрлі ингаляциялық аллергиялардың басталу уақыты. Екі жағдай да әдетте тұмаумен бірге жүреді, сондықтан көптеген науқастарға риниттің себебін анықтау қиынға соғады. Инфекциялық ринитті аллергиялық риниттен қалай ажыратуға болатыны біздің циклімізде талқыланады.

Ринит дегеніміз не?

Ринит — бұл мұрынның шырышты қабықтарының қабынуынан туындайтын кең таралған жағдай, ол тұмаудың белгілерінің бірқатарын тудырады: мұрынның бітелуі, шамадан тыс шырыш түзілуі, түшкіру, қышу және ісіну, бұл қалыпты тыныс алуға кедергі келтіруі мүмкін. Ринит әдетте ауыр ауру болып саналмайды және өздігінен өтіп кетеді, дегенмен ол жайсыздық тудырып, күнделікті өмірге кедергі келтіруі мүмкін.

Тұмаудың себептері:

• вирустық инфекциялар;
• аллергиялар;
• тітіркендіргіштер, мысалы, темекі түтіні, өткір иістер;
• қоршаған орта факторлары, құрғақ ауа, төмен температура.

Вирустық инфекциялар жағдайында, мысалы, суық тиюде, тұмауда ағзаға вирус енген кезде дамиды, ал қабыну белгілері оны жоюға бағытталған. Ал аллергия кезінде себеп аллергендер, мысалы, тозаң немесе кенелер. Олардың мұрынның шырышты қабығында болуы гистаминнің бөлінуіне және соның салдарынан қабыну реакциясының дамуына әкеледі.

Көп жағдайда ринитті емдеу белгілерді жеңілдетуге негізделген, сондықтан себепті анықтап, дұрыс дәрілік заттарды таңдау өте маңызды.

Аллергия мен тұмаудың белгілерін салыстыру

Тұмаудың ерекшелігі — аллергия әлде инфекция — ажырату кейде қиынға соғады, себебі екі жағдай да мұрынның бітелуі, шамадан тыс шырыш бөлінуі және түшкіру сияқты өте ұқсас белгілермен көрінуі мүмкін. Сондықтан көптеген адамдар дәріханада бір сұрақ қояды — тұмау аллергиядан ба, әлде инфекциядан ба?

Дегенмен, екеуін ажыратуға көмектесетін кейбір айырмашылықтар бар:

• Белгілердің ұзақтығы — инфекциялық ринит уақытша болады және әдетте 7–10 күнмен шектеледі, ал аллергиялық ринит маусымдық сипатқа ие (ауада аллергендердің болуына байланысты) және аллерген бар кезде ұзаққа созылуы мүмкін.
• Шырыштың түрі — аллергиялық ринит кезінде шырыш мөлдір/түссіз және сұйық болады. Ал инфекция кезінде шырыш қоюланып, сарғыш немесе жасыл түске енуі мүмкін, бұл кейде бактериялық инфекцияның белгісі болып табылады.
• Басқа белгілер — инфекциялық ринит кезінде тамақтың ауыруы, жөтел және дене қызуының көтерілуі секілді басқа да белгілер байқалуы мүмкін. Ал аллергиядан болған тұмау кезінде көздің қышуы мен жас ағуы, сондай-ақ бөртпе пайда болуы мүмкін. Түшкіру мен мұрынның қышуы аллергиялық ринитке тән.

Егер сіз өзіңіздің тұауыңыздың себебіне сенімді болмасаңыз, дәрігермен немесе фармацевтпен кеңескен жөн, олар нақты себебін анықтап, ең тиімді ем тәсілін ұсына алады.

Инфекциялық және аллергиялық ринит белгілерін тиімді басқару

Екі жағдайда да ең маңыздысы белгілерді жеңілдету. Егер белгілер айқын болса және жайсыздық тудырса, муколитиктер мен деконгестанттар қолдануға болады. Сондай-ақ мұрынды теңіз суымен шаю ұсынылады, бұл қабыну тудырған тітіркендіргіштерді кетіруге көмектеседі.

Ал аллергиялық ринит кезінде гистамин деңгейін төмендету үшін антигистаминдік препараттар тағайындалуы мүмкін. Сонымен қатар, аллергендерді анықтап, олармен байланысты болдырмау өте маңызды.

Инфекция пайда болған жағдайда емдеуді ыстықты түсіретін, қабынуға қарсы және жөтелге қарсы дәрілермен толықтыру қажет. Сондай-ақ жеткілікті демалып, көп мөлшерде сұйықтық ішу де сауығуды тездетеді.

Егер белгілер ауыр болса немесе дәріханада сатылатын дәрілерді қолданғаннан кейін де басылмаса, міндетті түрде дәрігерге қаралу керек. Дәрігер вирусқа қарсы немесе бактериялық инфекция кезінде антибиотиктер тағайындауы мүмкін, сондай-ақ аллергиялық ринит кезінде басқа да емдеу тәсілдерін ұсына алады.