Оқу күні барысында алғашқы көмек көрсетуді қажет ететін әртүрлі жағдайлар туындауы мүмкін: жеңіл жарақаттардан бастап, денсаулық жағдайының кенеттен нашарлауына дейін. Көмектің уақытылы көрсетілуі көбінесе қажетті құралдардың болуына және мектеп қызметкерлерінің дұрыс әрекет етуге дайын болуына байланысты.

Бұл ретте оқушының сөмкесінде жеке дәрі қобдишасы, сыныптағы алғашқы көмек жиынтығы және мектептің медициналық пунктіндегі жабдықтардың мақсаты мен құрамы әртүрлі болады. Қазақстанда қандай құралдар болуы керектігін, дәрілік препараттардың негізгі топтары не үшін қолданылатынын және мектепті жабдықтауға қойылатын талаптарды қарастырайық.

Мектепке арналған дәрі қобдишасы: алғашқы көмек көрсетуге қажетті құралдар тізімі

Күнделікті пайдалану үшін балаға алғашқы көмек көрсетуге арналған шағын жиынтық жеткілікті. Ол ықшам, жеңіл және мектеп оқушысының жасына сәйкес болуы керек.

  • Әртүрлі өлшемдегі бактерицидтік жапсырмалар — ұсақ сызаттар, кесілген жаралар мен күлдіреуіктер кезінде қолданылады.
  • Антисептикалық сулықтар — қол мен зақымдалмаған теріні тазартуға арналған.
  • Қағаз майлықтар — күнделікті гигиена үшін.
  • Қолды өңдеуге арналған құрал — су мен сабынды пайдалану мүмкіндігі болмаған жағдайда қолданылады.

Бастауыш сынып оқушыларына ата-анасының байланыс нөмірлері жазылған карточканы да өзімен бірге алып жүру пайдалы.

Балаларға арналған әмбебап жеке дәрі қобдишасына өздігінен қабылдауға арналған дәрілік заттарды енгізу ұсынылмайды. Тіпті кеңінен қолданылатын препараттардың да қарсы көрсетілімдері мен жасына байланысты шектеулері бар. Егер балаға тұрақты түрде дәрігер тағайындаған препаратты қабылдау қажет болса, бұл мәселені алдын ала дәрігермен және мектеп әкімшілігімен келісу керек.

Сыныптағы дәрі қобдишасында не болуы керек

Сыныптағы дәрі қобдишасында жарақаттар кезінде алғашқы көмек көрсетуге арналған таңғыш материалдар мен құралдардың қоры болуы қажет. Оларды тиісті дайындықтан өткен мектеп қызметкерлері пайдалануы керек.

Қазақстанда алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі қобдишасының құрамы ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің 2020 жылғы № ҚР ДСМ-118/2020 бұйрығымен, 2023 жылғы 10 шілдедегі редакциясында бекітілген. Құжатта 22 позиция қамтылған, олардың негізгілері төменде келтірілген.

Құралдар Мақсаты
Стерильді және стерильді емес дәке бинттері, таңу пакеті Жараны жабу және таңғыш салу
Бактерицидтік және медициналық жапсырмалар Ұсақ зақымдануларды қорғау және таңғышты бекіту
Серпімді түтік тәрізді бинттер, орамал-бандаж Таңғыш материалдарды бекіту, жарақаттанған қолды тіреп ұстау
Медициналық қолғаптар, антисептикалық сулықтар Алғашқы көмек көрсету кезінде гигиена мен қорғанысты қамтамасыз ету
Бір реттік салқындатқыш пакет Соғылу кезінде ауырсыну мен ісінуді азайту
Термокөрпе Зардап шеккен адамның денесін суып кетуден қорғау
Жгут, жасанды тыныс алдыруға арналған қалта маскасы Өмірге қауіп төндіретін жағдайларда арнайы дайындықтан өткен адам көмек көрсету үшін қолданады
Ұштары доғал қайшы Бинттер мен таңғыш материалдарды кесу

Бекітілген тізімге қосымша ретінде қосалқы батареялары бар шам, ысқырық, блокнот, қарындаш және дәрі қобдишасын сақтауға арналған қаптама да кіреді.

Бұл ретте бұйрық жалпы алғашқы көмек қобдишасының құрамын реттейді және әрбір мектеп кабинетінде толық жиынтықтың болуын міндеттемейді.

Мектеп оқушысына арналған дәрі қобдишасы 2

Мектептің медициналық пунктінде қандай дәрілік заттар болуы керек

Қазақстанда мектептің медициналық пункттерін жабдықтау ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің 2023 жылғы 14 наурыздағы № 37 бұйрығымен реттеледі. Құжаттың 2-қосымшасында оқушыларға медициналық көмек көрсетуге арналған 14 дәрілік заттың тізімі берілген. Олардың болуын алғашқы медициналық-санитариялық көмек көрсететін ұйым қамтамасыз етеді.

Мектептегі дәрі қобдишасында қандай дәрілік заттар болуы керектігін және олардың не үшін қолданылатынын қарастырайық.

  1. Ауырсынуды басатын және қызуды түсіретін дәрілік заттар

    Ауырсынуды азайту және дене қызуын төмендету үшін қолданылады. Кейбір препараттардың қосымша қабынуға қарсы әсері бар. Препаратты таңдаған кезде баланың жасы, дене салмағы, қарсы көрсетілімдері және денсаулық жағдайының ерекшеліктері ескеріледі.

  2. Антигистаминдік препараттар

    Қышынуды, есекжемді, аллергиялық ринитті және көзден жас ағуды жеңілдетуге көмектеседі. Мектептің медициналық пунктінде ішке қабылдауға және инъекция түрінде енгізуге арналған препараттар қарастырылған. Анафилаксия кезінде антигистаминдік препараттар шұғыл емдеуді алмастырмайды.

  3. Антисептикалық құралдар

    Терідегі микроорганизмдердің санын азайту және ұсақ зақымдануларды өңдеу үшін қолданылады. Қолдану тәсілі препараттың құрамына байланысты: кейбір ерітінділер тек зақымдалмаған теріге арналған.

  4. Ішу арқылы регидратациялауға арналған құралдар

    Диарея мен құсу кезінде ағзадан жоғалған сұйықтық пен электролиттердің орнын толтыруға арналған. Егер бала сұйықтық іше алса және ауыр сусыздану белгілері болмаса, қолданылады.

  5. Бронхтарды кеңейтетін препараттар

    Жылдам әсер ететін препараттар бронх түйілуін жоюға және тыныс алуды жеңілдетуге көмектеседі. Атап айтқанда, бронх демікпесінің ұстамасы кезінде қолданылады.

  6. Шұғыл медициналық көмекке арналған препараттар

    Тізімге ауыр аллергиялық реакцияларды және басқа да шұғыл жағдайларды емдеуге арналған дәрілік заттар, мысалы, адреналин енгізілген.

Сонымен қатар нормативтік тізімде адсорбциялық құрал және жеке медициналық ерітінділер де қарастырылған. Кез келген дәрілік затты мектептің медициналық пунктінде қолдану жас ерекшеліктеріне қойылатын талаптарды, медициналық көрсетілімдерді және тиісті хаттамаларды сақтауды талап етеді.

Баланың созылмалы аурулары кезінде нені ескеру қажет

Ата-аналарды баласында бронх демікпесі, қант диабеті, эпилепсия немесе ауыр аллергия болған жағдайда мектеп дәрі қобдишасында не болуы керектігі жиі қызықтырады.

Мұндай жағдайларда әмбебап тізім жеткіліксіз. Мектептің медицина қызметкері баланың диагнозын, тағайындалған емнің ерекшеліктерін және жағдайы нашарлаған кезде әрекет ету тәртібін білуі қажет.

Дәрігермен және мектеп әкімшілігімен алдын ала төмендегі мәселелерді келісу ұсынылады:

  • оқу күні барысында балаға қандай дәрілік заттар қажет болуы мүмкін;
  • олар қай жерде сақталады;
  • оқушы оларды өздігінен қолдана ала ма;
  • қандай белгілер пайда болған жағдайда дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.

Мұндай дайындық шұғыл әсер ететін препараттарды қажет етуі мүмкін балалар үшін ерекше маңызды.

Мектептегі дәрі қобдишасын қалай сақтау және тексеру керек

Мектепке арналған дәрі қобдишасының құрамын үнемі қайта қарап отыру қажет. Таңғыш материалдар пайдаланылуы мүмкін, қаптамалар зақымдануы мүмкін, ал дәрілік заттардың жарамдылық мерзімі аяқталуы мүмкін.

Дәрілік заттарды түпнұсқа қаптамасында, көрсетілген температуралық режимді және нұсқаулықтағы басқа да талаптарды сақтай отырып сақтау керек. Балалардың оларға қол жеткізу мүмкіндігі шектелуі тиіс.

Тексеруді оқу жылы басталар алдында, дәрі қобдишасы пайдаланылғаннан кейін және мектептен тыс іс-шаралар алдында жүргізген жөн.

Қандай жағдайларда жедел жәрдем шақыру қажет?

Төмендегі жағдайлар шұғыл медициналық көмекті қажет етеді:

  • тыныс алудың қиындауы, тілдің немесе тамақтың кенеттен ісінуі;
  • есінен тану, құрысулар;
  • қатты қан кету;
  • бас немесе омыртқаның ауыр жарақаттары;
  • ауқымды күйіктер;
  • жағдайдың күрт нашарлауы, сананың айқын шатасуы.

Қазақстанда жедел медициналық жәрдемді 103 нөмірі арқылы, ал бірыңғай шұғыл қызметтерді 112 нөмірі арқылы шақыруға болады.

Мамандар келгенге дейін диспетчердің нұсқауларын орындап, өз дағдыларыңыз бен мүмкіндіктеріңіз шегінде алғашқы көмек көрсету қажет.

Lukpanova_Lyazzat
Медициналық маманы растаған
Лукпанова Ляззат

Бионорика КАЗ ЖШС Медициналық менеджері,
Денсаулық сақтау саласындағы маман, Дәрігер

Мәселе жайында толығырақ

Отбасы мүшелерінің барлығында тұмау
Соңғы жаңарту: