Синусит кезінде үйде не көмектеседі?

Синусит — жиі қайталанып тұратын жағымсыз жағдай. Бұл созылмалы мәселе халықтың шамамен 9%-ында кездеседі [1] және көбіне ересектерде әрі тыныс алу жолдарының басқа аурулары бар адамдарда байқалады. Науқастар белгілерді жеңілдетіп, сауығуды тездетудің жолдарын іздейді. Үй жағдайында ең тиімді әдістерді қарастырайық.

Синусит дегеніміз не? [2,3]

Синусит мұрын қосалқы қуыстарының шырышты қабығының қабынуынан пайда болады. Бұл жағдай ісінуге, бітелуге және бөліндінің көбеюіне әкеледі, көбінесе мұрын жолдарының шырышты қабығының қабынуымен қатар жүреді. Ісіну мен шырыштың жиналуы келесі белгілерді тудырады:

• мұрынның бітелуі;
• қою бөлінділердің тамақтың артқы қабырғасымен ағуы;
• бет аймағындағы ауырсыну немесе қысым;
• иіс сезудің бұзылуы;
• бас ауруы;
• жалпы әлсіздік.

Кейде синусит тіс ауруымен, ұзақ жөтелмен және ауыздан жағымсыз иіс шығуымен қатар жүреді.

Синуситтің ең жиі себебі — жоғарғы тыныс алу жолдарының вирустық инфекциясы (суық тию). Басқа факторлар: бактериялық немесе зең инфекциясы, аллергия, ауа ластануы, мұрынның анатомиялық ерекшеліктері (мысалы, мұрын қалқасының қисаюы) және әлсіреген иммунитет.

Синусит ұзақтығы мен жиілігіне қарай жіктеледі:

• Жедел синусит — 4 аптадан аз, көбіне вирустық.
• Жеделдеу синусит — 4–12 апта, жедел қабынуды дұрыс емдемегенде пайда болуы мүмкін.
• Созылмалы синусит — 3 айдан ұзақ, белгілері әлсіздеу, бірақ ұзақ сақталады; көбіне аллергиямен, полиптермен немесе созылмалы аурулармен байланысты.
• Қайталанатын синусит — жылына ≥4 эпизод, әрқайсысы 4 аптаға дейін, эпизодтар арасында белгілер толық жойылады.

---

Синуситті қалай емдейді? [2,3]

Көбінесе синусит вирустық болғандықтан, емдеу негізінен симптоматикалық. Бактериялық инфекция расталса, антибиотиктер тағайындалады.

Симптоматикалық емдеудің мақсаты ең жағымсыз белгілерді азайтуға негізделген:

• шырышты қабықтың ісінуін азайту;
• қабынған бөліндінің ағуын жақсарту (шырышты сұйылтатын және шығаруды жеңілдететін дәрілер);
• қажет болса — қабынуға қарсы және ауырсынуды басатын дәрілер;
• аллергиялық қабынуда — антигистаминдік препараттар.

Бұл әдістер белгілерді азайтып қана қоймай, сауығуды жылдамдатады және бактериялық суперинфекция сияқты асқынулардың алдын алады.

---

Синусит кезіндегі дәрілік емес әдістер

Бұл әдістер мұрынды тазартуға және қабынған бөліндіні шығаруға көмектеседі:

• шырышты қабықты ылғалдандыру (мысалы, ингаляциялар);
• мұрын қуысын физиологиялық ерітіндімен шаю;
• мұрын қосалқы қуыстарын шаю;
• бөлмедегі ауаны ылғалдандыру;
• жеткілікті сұйықтық ішу;
• ауырсынатын мұрын қосалқы қуыстарына жылы компресс қою;
• жеңіл физикалық белсенділік (мысалы, таза ауада серуендеу).

Демалу, жеткілікті ұйықтау және тітіркендіргіштерден (темекі түтіні, ластанған ауа) аулақ болу маңызды. Тамақтану әртүрлі, пайдалы заттарға бай болып, иммундық жүйені қолдауы тиіс.

---

Синусит кезіндегі өсімдік препараттары

Өсімдік препараттары, әсіресе жеңіл және қайталанатын түрлерінде, емдеуге жақсы қосымша бола алады. Олардың әсерлері:

• қабынуға қарсы;
• вирусқа және бактерияға қарсы;
• шырышты сұйылтатын (секретолитикалық);
• иммунитетті қолдау;
• мұрынмен тыныс алуды жеңілдету және мұрын қосалқы қустарын тазарту.

Кейбір препараттарда шерменгүл, наурызгүл, қымыздық, аюбадам және нарқайсар сығындыларының комбинациясы бар, бұл шырышты сұйылтуға, қабынуды азайтуға және тыныс алуды жақсартуға көмектеседі.