Жарияланған күні

Синуситтің ерекше белгілері: мәселе тек тұмау мен мұрын бітелуінде ғана емес
Тамыз айының басында, дәлірек айтқанда 6 тамызда, Дүниежүзілік таза тыныс күні атап өтілетінін білдіңіз бе? Осы қызықты дерек бізді синусит және оның ерекше белгілері туралы талқылауға шабыттандырды, солардың бірі ауыздан жағымсыз иістің шығуы.
Синусит туралы кіріспе
Синусит — өте кең таралған мәселе, ол шамамен халықтың 30%-ына дейін әсер етеді деп есептеледі. Медициналық тұрғыдан бұл — мұрын қосалқы қуыстарының шырышты қабығының қабынуы. Көбінесе ол вирустық инфекциядан туындайды. Алғашында инфекция мұрыннан су ағу және мұрын шырышты қабығының қабынуымен қатар жүретін кәдімгі суық тиюдің (респираторлық инфекцияның) белгілерін тудырып, кейіннен мұрын қосалқы қуыстарына таралады.
Синуситтің басқа себептеріне сирек кездесетін бактериялық және зеңдік инфекциялар (көбінесе вирустық инфекциядан кейінгі екіншілік суперинфекция), сондай-ақ мұрын қосалқы қуыстарының қалыпты желдетілуін бөгейтін анатомиялық ақаулар (мұрын полиптері немесе мұрын қалқасының қисаюы) жатады.
Ауру аллергиясы бар, әсіресе маусымдық аллергиялық риниттен зардап шегетін науқастарда да кездесуі мүмкін. Қосымша қауіп факторларына ауаның ластануы мен темекі шегу жатады, өйткені олар мұрын қосалқы қуыстарындағы қабынудың дамуына ықпал етуі мүмкін.
Синуситтің ең жиі кездесетін белгілері
Синусит белгілері әртүрлі болғанымен, олар көбіне оған ғана тән және оңай танылады. Белгілердің айқындылығы қабынудың ауырлығына байланысты болады. Ең жиі кездесетін белгілер — маңдайдың, бет сүйектерінің және көз ұялары аймағының солқылдап ауырсынуы мен қысым сезімі, әсіресе басты еңкейткен кезде күшейетін ауырсыну. Сонымен қатар мұрынның бітелуі мен ісінуі сезіледі, ал бөлінділер қою және сары-жасыл түсті болады.
Созылмалы риносинуситі бар науқастарда белгілер тұрақты түрде байқалады, бірақ олардың қарқындылығы әдетте төменірек болады. Айқын қабыну кезінде, әсіресе екіншілік бактериялық суперинфекция қосылғанда, науқастарда дене қызуының көтерілуі, жалпы әлсіздік, қалтырау және бұлшықеттің ауыруы байқалуы мүмкін.

Бұл да синуситтің белгілері ме?
Беттегі ауырсыну мен қысым сезімі, мұрынның бітелуі және бөліністер сияқты негізгі белгілерден бөлек, синусит бастапқыда нақты емес болып көрінетін басқа белгілермен де қатар жүруі мүмкін.
Кейбір адамдарда өте күшті бас ауруы пайда болады, оны мигреньмен шатастыруға болады. Сондай-ақ кейбір тістердің түбірлері мұрын қосалқы қуыстарына жақын орналасқандықтан, қатты тіс ауруы байқалуы мүмкін. Қабыну кезінде түзілетін қою бөліністер жұтқыншақтың артқы қабырғасымен төмен ағып, тұрақты әрі созылмалы жөтелдің пайда болуына әкеледі. Бұл жөтел көбінесе адам жатқан қалыпқа ауысқанда, әсіресе түнде күшейеді. Қабыну бөліністері ауыздан жағымсыз иістің шығуына да себеп болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда адамдар бас айналуды, тепе-теңдіктің бұзылуын сезінуі мүмкін. Науқастар сондай-ақ иіс сезудің нашарлауына немесе толық жоғалуына, шырышты қабықтардың жергілікті қабынуына байланысты мұрын жолдарының ісінуі мен бітелуінен туындайтын бөлініссіз мұрын бітелуіне шағымдануы мүмкін.
Синусит белгілерін қалай емдеуге болады
Синуситті емдеу негізінен белгілердің ауырлығына және аурудың тікелей себебіне байланысты. Көп жағдайда ауру респираторлық вирустардан туындаған вирустық инфекция болып табылады, сондықтан емдеу көбіне белгілерді жеңілдетуге бағытталады. Ауырсынуды басатын дәрілер, қабынуға қарсы препараттар, сондай - ақ ісінуді және шырыш мөлшерін азайтатын мұрынға арналған тамшылар қолданылады.
Сонымен қатар қалған бөліністерді сұйылтып, олардың мұрын қосалқы қуыстарынан шығуын жеңілдету маңызды, бұл бактериялық инфекцияның қосылу қаупін төмендетеді. Өсімдік тектес дәрілік препараттар, әсіресе бірнеше өсімдік сығындыларының кешенінен тұратын түрлері, жоғары тиімділік көрсете алады және олар симптоматикалық еммен бірге қолданылуы немесе дәрігер бактериялық себепті анықтап, антибиотик тағайындаған жағдайда антибиотикотерапияны қолдауы мүмкін.
Қолданылған әдебиет тізімі:
- Vidal. EPOS 2020: жедел бактериялық риносинуситтің критерийлері.
- Baker H.L. Синуситтің атипиялық көріністерінің алуан түрлілігі (The Many Faces of Atypical Sinusitis). Ear, Nose & Throat Journal. 1993;85(10):773–776. PMID: 8254695.



